TRẦN QUỐC TOẢN

 TRẦN QUỐC TOẢN

Trích trường ca Sát Thát

Thơ Duy Sắc 2003

Hôm nay tại bến Bình Than

Triều đình hội bàn kế chống quân Nguyên

Quốc Toản lòng dạ không yên

Ông xông vào tận trong thuyền quan gia

Lính canh vội vã đuổi ra

Rằng tuổi còn nhỏ về nhà học đi

Quốc sự nào có biết gì

Ngang bướng gan lỳ sẽ chém đầu ngay

Ông ra ngoài nắm chặt tay

Nghĩ thầm mình quyết vào ngay phen này

Nghĩ xong lại tiếp vào ngay

Lính bảo tên này sao lại kiêu căng

Quốc Toản không nói không rằng

Ông cứ xông đến làm căng sự tình

Ồn ào làm rối linh tinh

Quan gia ra hỏi sự tình gì đây

Lính báo rằng chuyện như vầy

Có một cậu bé đến đây muốn vào

Được rồi để ta xem sao

À Quốc Toản hả thôi vào đây đi

Em ta đến có chuyện gì

Sao lại lầm lỳ nét mặt thế kia

Quốc Toản khóc lóc đầm đìa

Dạ thần căm hận giặc kia hung tàn

Hôm nay quốc sự đang bàn

Muốn đến cùng bàn kế đánh giặc Mông

Thế em có sợ giặc không

Chúng rất hung hãn và không nương tình

Nước nào nghe đến cũng kinh

Nay đến nước mình vó ngựa chúng sang

Nhà Tống cũng đã đầu hàng

Sứ thần bọn chúng ngang tàng với ta

Đế chế chúng rộng bao la

Quân đội thiện chiến thật là dã man

Triều đình cũng mới vừa bàn

Một số đã bàn ta phải hàng thôi

Nhưng mà ta đã quyết rồi

Toàn quân kháng chiến quyết thôi một lần

Em là máu mủ tình thân

Tuổi hãy còn nhỏ chưa cần phải lo

Toản thưa vận nước gay go

Dẫu tuổi học trò cũng phải chung vai

Dẫu em còn nhỏ chưa tài

Cũng phải gánh vác tương lai nước nhà

Nước mất nhà cũng tan ra

Khi đó ta là một kẻ vong nô

Quan gia nghe vậy cười ồ

Cả đám tướng sỹ trầm trồ ngợi khen

Toản rằng sống chết một phen

Hàng giặc là hèn sử sách ô danh

Quan gia bảo một lính canh

Ngươi vào lấy quả cam sành cho em

Đây món lộc nhỏ cho em

Hãy về cố học rồi xem thế nào

Nước ta đâu thiếu anh hào

Tuấn kiệt nhiều lắm cớ sao sợ gì

Thôi em hãy về nhà đi

Không có chuyện gì em phải cần lo

Ta gửi thêm ít lộc cho

Mang về biếu mẹ rồi lo học hành

Quốc Toản vẻ mặt không đành

Quay ra nhìn đám lính canh nhủ lòng

Xiết tay, ánh mắt long long

Hận thù giặc Thát trong lòng nóng ran

Quả cam sành bị nát tan

Ý chí ngập tràn Sát Thát khơi lên

CUỘC ChiẾN THÀNH XƯƠNG GIANG

 CUỘC ChiẾN THÀNH XƯƠNG GIANG

( TRƯỜNG CA CHÍ LINH SƠN)

Tác giả Nguyễn Duy Sắc 2005

Tài liệu tham khảo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Việt Nam Sử Lược

Sau khi chiếm được Đại Ngu

Giặc Minh xây liền cắn cứ Xương Giang

Để tiện việc tiến quân sang

Cũng như dễ dàng bố trí lui quân

Thành là nơi sống lưu dân

Người Hoa di trú xuống nam lập làng

Dịch trạm mở dọc tuyến đường

Con đường huyết mạch thông thương các miền

Nhà Minh muốn thống trị liền

Quan văn, quan võ sang bên ta dần

Quảng Tây sang đó rất gần

Một tuyến hậu cần thẳng đến Đông Quan

Thành xây theo trục bắc nam

Diện tích khoảng tầm ba chục mẫu Tây

Cửa chính quay về hướng Tây

Luỹ đất rất dày, kiên cố và cao

Quanh thành là hệ thống hào

Mặt thành đặt pháo thần công theo hàng.

Quân Minh đồn trú Xương Giang

Rất nhiều viên tướng thuộc hàng tài năng

Lam Sơn khởi nghĩa nhiều năm

Thực lực lớn mạnh đã làm giặc lo

Miền nam đã thuộc về ta

Lê Lợi quyết định đánh ra bắc liền

Xương Giang tiêu diệt trước tiên

Mục đích ngăn tuyến hậu cần quân Minh

Vương Thông nhiều trận bại binh

Ông ta trốn mình cố thủ Đông Quan

Thông chờ viện binh kéo sang

Thành Xương Giang, giặc vội vàng tổ chức

Lý Nhậm, Kim Dận, Cố Phúc

Lưu Nhuận, Lưu Tử Phụ rất đau đầu

Lý Nhậm vừa đến chưa lâu

Nhậm liền bắt đầu bố trí quân binh

Lê Lợi khảo sát tình hình

Ông cử các tướng đánh thành Xương Giang

Các trấn cung cấp quân lương

Ta mở nhiều đường thẳng đến công thành

Lê Sát, Lê Thụ, Lê Lãnh,

Nguyễn Lý phối hợp đã nhanh lên đường

Thái Phúc thất bại thảm thương

Ông ta hết đường nên phải hàng ta

Thành Nghệ An, Thái Phúc ra

Phúc bàn giao lại cho ta thành trì

Lam Sơn dẫn Thái Phúc đi

Đại quân thần tốc tiến về Xương Giang

Thái Phúc gọi Lý Nhậm hàng

Ông ta đến đứng trước thành hô vang

Phúc rằng chinh chiến nhiều năm

Chúng ta tàn phá nước nam quá nhiều

Lam Sơn thế mạnh như triều

Họ đang chiếm lại rất nhiều đất đai

Nam chinh mười mấy năm rồi

Chúng ta không để kéo dài chiến tranh

Khổ quân, cực nhọc dân lành

Tôi khuyên ông hãy dâng thành Xương Giang

Lý Nhậm nghe Phúc gọi hàng

Ông ta tức giận vội vàng chửi ngay

Rằng ta nhận lệnh sang đây

Tiêu diệt Lê Lợi và bầy Lam Sơn

Ông là một kẻ cầm quân

Lòng trung đã hết đừng bàn lung tung

Lòng ta trung với Ngô hoàng

Làm sao mà lại dễ dàng nghe ông

Thiên triều nước lớn, dân đông

Há sợ cái lũ cuồng ngông các người

Viện binh sắp sửa đến nơi

Ta sẽ giết hết lũ ngươi không chừa

Thái Phúc ơi hèn hạ chưa

Thân là đại tướng mà giờ khom lưng

Còn gì là bậc anh hùng

Bao năm bổng lộc Ngô hoàng ông ăn

Bây giờ đứng đó gọi hàng

Đừng hòng chiếm được Xương Giang một ngày

Nhậm sai mang súng ra ngay

Ta sẽ bắn hắn chết ngay tức thì

Thái Phúc không dám nói gì

Ông ta cúi mặt rồi thì tránh ra

Lý Nhậm kéo đại pháo ra

Nhậm rằng nhắm bắn cho ta kỹ vào

Bắn cho hắn nát cái đầu

Một phát để hắn về chầu Diêm Vương

Lam Sơn thấy thần công giương

Nghĩa quân vội vã lên đường lui đi

Hôm sau Lam Sơn tiến về

Nghĩa quân vây chặt bốn bề Xương Giang

Thần công bày trận thành hàng

Voi chiến từng đàn dũng mãnh gầm vang

Bộ binh chuẩn bị bắc thang

Xe Lã công đã sẵn sàng xông lên

Ta bày những rào rùa đen

Quân sỹ chuẩn bị tràn lên đánh vào

Lý Nhậm nhìn từ trên cao

Ông ta cười lớn, ngon vào hết đây

Ta sẽ giết hết bọn bay

Một lũ giặc cỏ tưởng hay lắm à

Lam Sơn bắn pháo từ xa

Trong thành bốc hoả rất nhiều quân doanh

Nghĩa sỹ leo lên công thành

Quân Minh cố thủ mặt thành rất hăng

Thương vong càng lúc càng tăng

Lý Nhậm thấy thế vội vàng về dinh

Nhậm cho tập họp tinh binh

Những người già cả giữ thành không lui

Tập họp quân tướng xong rồi

Nhậm dẫn quân đội xông ra ngoài thành

Quân Lam Sơn bị đánh tan

Chúng ta bị chết hàng ngàn nghĩa binh

Giặc thu chiến cụ của mình

Nhậm cho đốt hết rồi nhanh về thành

Tình hình rất khó công thành

Lam Sơn đắp luỹ ngoài thành cho cao

Từ luỹ ta rót đạn vào

Trong thành đã bị hư hao rất nhiều

Lý Nhậm rất là đăm chiêu

Cố Phúc hiến kế đánh liều ban đêm

Quân Minh tập kích về đêm

Lam Sơn lại bị chết thêm mớ người

Hai bên đánh mấy tháng trời

Giằng co qua lại chưa hồi thắng thua

Lê Sát, Nguyễn Lý rất lo

Hai tướng đã rất đắn đo nhiều ngày

Chưa nghĩ ra cách thắng ngay

Lam Sơn cho lính đào ngay đường hầm

Mục tiêu đột nhập trung tâm

Rồi từ trong ấy âm thầm phá ra

Lý Nhậm đã phát hiện ra

Ông ta cho lính tiến ra đào hào

Quân Lam Sơn vừa mới vào

Nghĩa sỹ bị giết biết bao con người

Đánh nhau gần sáu tháng trời

Quân Minh một nửa con người thương vong

Thành vẫn vững chắc như đồng

Lam Sơn nóng lòng nhưng vẫn bó tay.

Minh Tuyên Tông ban chiếu ngay

Liễu Thăng nhận chỉ chọn ngày tiến sang

Lê Lợi lo lắng bất an

Tướng Trần Nguyên Hãn được giao đánh thành

Lam Sơn củng cố đội hình

Ta cho xây một toà thành rất to

Hàng ngàn binh lính và phu

Một đêm không ngủ đắp thành cao lên

Giặc Minh quá đỗi ngạc nhiên

Lòng quân rối liền, Lý Nhậm rất lo

Lam Sơn ra sức hét hò

Khuếch trương thanh thế diễn trò nghi binh

Lý Nhậm do thám tình hình

Ông ta cứ tưởng Lam Sơn quân nhiều

Tướng Minh nao núng rất nhiều

Tinh thần suy yếu, nản lòng đánh nhau

Lam Sơn chuẩn bị đánh vào

Những đường địa đạo được đào ngày đêm

Dân binh hỗ trợ nhiều thêm

Lực lượng đã được tăng lên số người

Lý Nhậm lòng dạ rối bời

Trong thành cũng đã đến hồi hết lương

Trần Nguyên Hãn lệnh khẩn trương

Nguyễn Lý, Lê Sát khoa trương ngày ngày

Nguyên Hãn mở cuộc họp ngay

Hãn rằng ta phải hạ ngay thành này

Viện binh chúng sắp đến đây

Chúng ta sẽ khó trở tay đối đầu

Bình Định Vương rất lo âu

Quân ta không thể đánh lâu như vầy

Lệnh truyền các đạo quân ngay

Bốn phía tập kích đánh ngày đánh đêm

Không cho chúng thoát một tên

Ai mà lùi bước giết liền không tha

Lam Sơn khí thế xông ra

Nghĩa quân lớp lớp như là lũ dâng

Quân ta khí thế trèo tường

Thần công tới tấp khẩn trương bắn vào

Máu hồng chảy đỏ chiến hào

Quân Minh trên luỹ ào ào bắn tên

Lam Sơn lùa hết quân lên

Binh lính của cả hai bên chết nhiều

Lý Nhậm chống trả bốn chiều

Ông ta cố sức đánh liều giải vây

Nam bắc xong đến đông tây

Trải qua nhiều ngày, quân số cứ hao

Nhậm gọi các tướng hết vào

Nhậm rằng ta kiếm cách nào xông ra

Để mà giải thoát quân ta

Chứ cứ như vậy thật là nguy to

Quân Minh đồng loạt hét hò

Rằng ta phải đánh không cho chúng vào

Thiên triều lại sợ chúng sao

Nhậm rằng vậy hãy cùng nhau ra thành

Quân Minh kiên quyết giữ thành

Lý Nhậm ra khỏi cổng thành đánh nhau

Ba đợt phản kích thua đau

Quân Minh bí thế bắt đầu hoang mang

Nhậm rằng là tướng sa trường

Thân ăn lộc chúa đảm đương giữ thành

Có chết phải chết với thành

Hôm nay thất thủ ta đành quyên sinh

Các người là lính viễn chinh

Nếu muốn giữ mình thì hãy hàng đi

Quân lính nghe thế liền quỳ

Nhậm rằng ta sẽ chết đi một mình

Vì ta là tướng giữ thành

Các ngươi hãy giữ thân mình đừng theo

Chờ quân tiếp viện thiên triều

Các ngươi rồi sẽ sớm chiều hồi hương

Lính tráng khóc lóc thảm thương

Nhậm và các tướng sụt sùi thê lương

Quan văn treo cổ lên tường

Quan võ cắt cổ máu tươm chiến bào

Quân Lam Sơn tấn công vào

Quân Minh lũ lượt kéo nhau ra hàng

Một số ngoan cố ngênh ngang

Lam Sơn vội vàng diệt sạch không tha

Thành Xương Giang đã bị hạ

Thời cơ chiến thắng quân ta đang gần

Nguyên Hãn tổ chức khao quân

Xương Giang chiến thắng, toàn quân vui mừng

Một chiến thắng thật lẫy lừng

Người nam khí phách oai hùng muôn năm.

KHÁNG CHIẾN HẬU TRẦN CHỐNG MINH

 KHÁNG CHIẾN HẬU TRẦN CHỐNG MINH

Họ Hồ bị giặc bắt đi

Đại Ngu trở thành Giao Chỉ như xưa

Giặc Minh tàn sát sớm trưa

Cướp bóc vơ vét không chừa thứ chi

Dân tình bi đát lâm ly

Đại Việt một thuở còn gì nữa đâu

Trần Ngỗi nuôi hận trong đầu

Nuốt cay ngậm đắng u sầu đêm đêm

Thù giặc càng khắc sâu thêm

Ông quyết khởi nghĩa làm lên cơ đồ

Trần Ngỗi tự lên ngôi vua

Tức Giản Định Đế làm vua một vùng

Giặc Minh truy đuổi đến cùng

Giản Định phải chạy đến vùng Nghệ An

May sao trong lúc nguy nan

Đặng Tất đã mang quân đi theo phò

Đặng Tất gả con gái cho

Giản Định phong Tất chức là Quốc Công

Hai người chung sức chung lòng

Cố gắng dành lại non sông trở về

Kể từ hôm đó trở đi

Nghĩa quân tức thì lớn mạnh rất nhanh

Đặng Tất đánh chiếm nhiều thành

Nghệ An trở thành thủ phủ quân ta

Trần Ngỗi mưu sự tính xa

Ông lên kế hoạch tiến ra bắc liền

Tây Đô tiến đánh đầu tiên

Nhân sỹ, người hiền quy thuận rất đông

Quân số ngày một thêm đông

Trên dưới một lòng khí thế rất hăng

Quân Minh tình thế rất căng

Tin tức về thẳng Yên Kinh báo trình

Minh Thành Tổ biết tình hình

Mộc Thạnh nhận chỉ lãnh binh dẹp Trần

Thạnh nắm hơn bốn vạn quân

Vân Nam , Thạnh đã dần dần hành quân

Hướng Quảng Đông có Sun Quan

Quân hơn một vạn chuyển lương mỗi ngày

Quân Trần cũng đã được hay

Trần Ngỗi chuẩn bị sắp bày trận ra

Mộc Thạnh, Lữ Nghị đường xa

Quân sỹ mệt mỏi thế là lo ra

Thuỷ triều , gió lớn giúp ta

Vua Giản Định thúc quân ra đánh thù

Quân Minh bị đánh bất ngờ

Thế trận tan vỡ, cắm đầu chạy đi

Lữ Nghị bị chém tức thì

Mộc Thạnh chạy về thành Cổ Lộng ngay

Vua Giản Định muốn thắng ngay

Ý định một ngày đánh chiếm Đông Đô

Đặng Tất không chịu bàn vô

Vua tôi nghi ngờ hiềm khích lẫn nhau

Mộc Thạnh bị cú thua đau

Ông ta bắt đầu chạy đến Đông Đô

Tiếp viện quân Minh cũng vô

Giặc liền củng cố đội hình phản công

Vua Giản Định rất nóng lòng

Muốn ra giải phóng Đông Đô tức thì

Đặng Tất lại kéo quân đi

Ông khiến Giản Định sinh nghi trong lòng

Nguyễn Quỹ là kẻ hai lòng

Tấu rằng Đặng Tất ỷ công khinh người

Nguyễn Cảnh Chân cũng thế thôi

Chuyên quyền hống hách khắp nơi ngang tàng

Vua Giản Định rất hoang mang

Triệu tập vội vàng hai tướng về ngay

Tướng tài một phút sa tay

Anh hùng gục ngã vì tay phản loàn

Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân

Cả hai chết chém ngang thân đau lòng

Bao nhiêu công sức đi tong

Vì vua tôi chẳng một lòng cùng nhau

Đặng Dung rất là buồn đau

Nguyễn Cảnh Dị cũng u sầu khóc cha

Hai người tìm cách chạy xa

Kiếm hoàng thân khác để mà dựng lên

Trần Quý Khoáng được ưu tiên

Bởi vì là cháu Nghệ Tôn tiền triều

Nghệ An thực lực ta nhiều

Quý Khoáng dựng triều niên hiệu Trùng Quang

Bố trí sắp đặt các quan

Văn võ hai hàng , đội ngũ chỉnh chu

Quân Minh kéo đến báo thù

Giản Định đang ở thế thua rành rành

Thành Ngự Thiên sắp tan tành

Trùng Quang đánh úp để dành quân lương

Giản Định bị thua thảm thương

Vua tôi cùng đường bị bắt giải đi

Mẹ Giản Định ức quá đi

Lập mưu tức thì định hại Trùng Quang

Nào ngờ bị lộ mưu gian

Bà đã bị giết dã man trong thành

Nguyễn Suý sau khi việc thành

Bắt vua Giản Định giải về Nghệ An

Trùng Quang ra đón họ hàng

Khóc lóc tâm sự, thở than nhiều điều

Cũng chỉ bởi có bấy nhiêu

Giản Định ít nhiều đã hiểu tâm tư

Trùng Quang lòng dạ nhân từ

Xem Giản Định Đế giống như cha mình

Thái Thượng Hoàng được tôn vinh

Trùng Quang, Giản Định thuận tình với nhau

Hai vua bàn tính trước sau

Hợp lực quân đội đối đầu giặc Minh

Mộc Thạnh sau trận bại binh

Toàn quân cố thủ trong thành Đông Quan

Quân Trần tiến đánh Đông Quan

Trần Ngỗi cùng với Trùng Quang lên đường

Trần Ngỗi chiếm đóng Hạ Hồng

Trùng Quang lại vòng đến ở Bình Than

Quân Minh phòng vệ Đông Quan

Mộc Thạnh không dám mà ra đối đầu

Tin về Mộc Thạnh thua đau

Trương Phụ nhận lệnh tiến vào nước ta

Năm vạn quân mã tung ra

Quân Minh vậy là thế mạnh như xưa

Trần Ngỗi đã bị đánh thua

Trùng Quang lại tưởng rằng vua hai lòng

Nguyễn Suý truy đuổi một vòng

Tìm bắt Giản Định mà không có thành

Giản Định bị đánh tan tành

Trương Phụ dũng mãnh tấn công nhiều đường

Giản Định tan nát thảm thương

Bí lối cùng đường bị giặc bắt đi

Giặc Minh cho giết luôn đi

Biết bao nghĩa sỹ bỏ thây xa trường

Trùng Quang chia quân hai đường

Hàm Tử do tướng Đặng Dung canh phòng

Bình Than vua vẫn còn đóng

Lương thực thiếu thốn quân Trần rất lo

Đặng Dung thu hoạch lúa mùa

Quân Minh biết được tiến vô đánh liền

Đặng Dung tan tác trận tiền

Quân chết vô số, chiến thuyền bị thu

Sau khi kiểm điểm quân nhu

Đặng Dung lại đánh phục thù quân Minh

Thuỷ quân tiến đánh giặc Minh

Hai bên bố trí đội hình trên sông

Quân hậu Trần rất là đông

Nhưng không chịu nổi thần công giặc Tàu

Lửa cháy khắp sông Thần Đầu

Đặng Dung lại bị thua đau lần này

Quân Trần tháo chạy như bay

Đến châu Ngọc Ma vội bày trận ra

Viện binh người Thái giúp ta

Voi trận thế là xốc tới xung phong

Giặc Minh bắn súng thần công

Voi chiến sợ hãi chạy lồng lung tung

Quân Trần tháo chạy hãi hùng

Giẫm đạp, giày xéo chết chồng lên nhau

Máu tươi vung vấy đỏ ngầu

Quân Trần rút chạy hết vào Nghệ An

Sau khi củng cố thời gian

Trùng Quang lên đường bắc tiến lần hai

Hào Kiệt khắp xứ góp tài

Nghĩa quân vây cánh thêm dài rộng ra

Nguyễn Cảnh Dị hành quân ra

Đô Đốc Quang Hạo xông ra cản đường

Quang Hạo thảm bại chiến trường

Hồng Châu quân giặc phải nhường cho ta

Bình Than, Cảnh Dị lại ra

Nhân dân hưởng ứng quân ta rất nhiều

Thế lực manh mún cũng nhiều

Lực lượng chủ yếu đều là nghĩa binh

Không người lãnh đạo tài tình

Nên không chống nổi giặc Minh nhiều ngày

Quân nhanh tan rã ra ngay

Trùng Quang liền chạy trở về Nghệ An

Để cầu mưu sự chu toàn

Trùng Quang cho sứ đi sang Minh triều

Nghiện Thuật yết kiến Minh Triều

Chu Đệ muốn biết ít nhiều về ta

Hồ Nguyên Trừng được cử ra

Lấy tình xưa cũ để mà hỏi thăm

Nghiện Thuật lòng dạ tham lam

Khuất phục Minh chúa để làm tay sai

Nột Ngôn cũng biết chuyện này

Khôn ngoan né tránh chờ ngày hồi hương

Minh Thành Tổ giả vờ thương

Chấp nhận phong tước cho vua nước mình

Trùng Quang tưởng giặc thật tình

Đã nhận về mình chức vụ được ban

Giao Chỉ Bố Chánh Sứ quan

Chẳng khác gì làm Thái Thú ngày xưa

Nột Ngôn tiết lộ với vua

Rằng là Nghiện Thuật vào hùa với Minh

Tiết lộ quốc sự nội tình

Để cầu cho mình có một chức quan

Trùng Quang nghe mới ngỡ ngàng

Ông giết Nghiện Thuật để làm răn đe

Nghĩa quân chỉnh đốn tàu xe

Củng cố chiến luỹ để mà kháng Minh

Chu Đệ điều động thêm binh

Trương Phụ nhận lệnh sang từ Quảng Tây

Mười vạn quân ở trong tay

Mộc Thạnh, Trương Phụ chia ngay hai đường

Trương Phụ xuôi gió buồn giương

Thuỷ quân hùng hậu khoa trương hét hò

Mộc Thạnh dẫn đoàn quân bộ

Hai tướng kết hợp đánh vô Hậu Trần

Giặc tiến vào đánh Nghệ An

Nguyễn Suý, Cảnh Dị, Đặng Dung đối đầu

Hai bên giàn trận đánh nhau

Lửa khói một màu tang tóc đau thương

Chưa phân thắng bại chiến trường

Quân ta nội bộ bất thường nghi nhau

Nguyễn Suý, Cảnh Dị chạy mau

Hồ Bối cũng chạy theo sau hai người

Đặng Dung trong thế đơn côi

Nhắm đánh không nổi nên liền trốn đi

Quân Minh không hiểu chuyện gì

Quân Trần tan tác chạy đi bỏ thành

Nghệ An thất thủ rất nhanh

Trùng Quang phải đành chạy đến Hoá Châu

Phan Liêu muốn lập công đầu

Hàng tướng cúi đầu chỉ điểm quân ta

Nội tình hắn nói hết ra

Đường đi , nước bước của ta thế nào

Mạnh, yếu , thực lực ra sao

Trương Phụ nắm hết bắt đầu hành quân

Hoá Châu là đất thưa dân

Rừng núi bạt ngàn tiến đánh khó khăn

Giặc Minh lo sợ nhọc nhằn

Nhiều tướng e ngại nên bàn hoãn binh

Trương Phụ là tướng tài tình

Ông muốn tự mình thống soái toàn quân

Thề quyết tiêu diệt Hậu Trần

Rằng là để báo long ân Minh triều

Quân mã giặc rất là nhiều

Trương Phụ ra điều mình giỏi dùng binh

Thuận Châu tràn ngập quân Minh

Trương Phụ một mình ra trận đánh nhau

Nguyễn Suý, Đặng Dung cùng nhau

Hai tướng mai phục đón đầu từ xa

Sông Thái Gia ta đánh ra

Trương Phụ thất thế khó mà trở tay

Đặng Dung đánh giết mê say

Quân Minh bỏ chạy một phen hú hồn

Trương Phụ sợ quá bỏ trốn

Toàn quân ứ dồn, bị giết rất đông

Đặng Dung liên tiếp tấn công

Tìm diệt Trương Phụ mà không biết người

Sau khi Trương Phụ chạy rồi

Quân Trần đốt phá xong rồi rút đi

Trương Phụ không hề hấn gì

Lực lượng tái lập tức thì phản công

Quân Minh lợi thế quá đông

Quân Trần phải rút mà không đương đầu

Trùng Quang vào chốn rừng sâu

Trương Phụ thế mạnh bắt đầu bao vây

Quân ta chống trả nhiều ngày

Nhiều người bỏ chạy ra hàng giặc Minh

Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị

Cố gắng tìm cách chạy đi cứu mình

Trương Phụ huy động quân binh

Truy sát quân mình bắt hết không tha

Hai tướng cố gắng đánh trả

Lực yếu nên là bị giặc bắt đi

Nguyễn Cảnh Dị chết tức thì

Đặng Dung bị bắt giải về Yên Kinh

Trùng Quang, Nguyễn Suý nghe tin

Nguyễn Suý chạy đến Mai Linh ẩn mình

Trùng Quang dẫn đám tàn binh

Phá vây một mình chạy đến Lão Qua

Giặc Minh bủa vây đầy ra

Khắp chốn rừng già lùng sục mọi nơi

Hậu Trần tan rã tả tơi

Trung Quang sau rồi cũng bị bắt đi

Trên đường bị áp giải đi

Trùng Quang phẫn chí nhảy thuyền tử vong

Đặng Dung uất ức trong lòng

Ông cũng tự sát tỏ lòng kiên trung

Người Nam khí phách anh hùng

Thà chết chứ chẳng sống chung kẻ thù

Giặc Minh bình định các khu

Bắt đầu trả thù nghĩa sỹ người Nam

Tiến hành cai trị dã man

Dã tâm tham tàn như lũ sói lang

Đại Việt một thuở huy hoàng

Tan ngọc, nát vàng kiếp sống vong nô.

Nguyễn Duy Sắc 2002

Tài liệu tham khảo chính: Đại Việt Sử Ký toàn thư