ĐẠI CHIẾN THÀNH BÌNH LỖ

 CUỘC CHIẾN THÀNH BÌNH LỖ

Tác giả Nguyễn Duy Sắc 2005

Thơ lục bát

Tài liệu tham khảo : Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Việt Nam Sử Lược và một số tài liệu khác

Lê Hoàn mưu sát vua Đinh

Khiến cho đất nước nội tình rối reng

Cựu thần Nguyễn Bặc, Đinh Điền

Hai người thương tiễc Vua Đinh Tiên Hoàng

Họ muốn tiêu diệt Lê Hoàn

Tuy nhiên đã bị Lê Hoàn đánh tan

Đinh Điền chết rất thương tâm

Nguyễn Bặc bị cảnh giam cầm trong lao

Chính trường vào cảnh lao đao

Sứ Tống nắm được nên tâu về triều

Lư Tập báo cáo đủ điều

Rằng người Nam đã chia nhiều các phe

Vua Đinh nhỏ chẳng biết gì

Thái hậu đang tuổi xuân thì mộng mơ

Nếu đem quân đánh bây giờ

Người Nam chắc chắn sẽ thua và hàng

Vua Tống muốn đánh phương nam

Nghe Tư Lập báo nên ham quá chừng

Ông tỏ vẻ rất vui mừng

Chiếu chỉ ban xuống Ung Châu tức thì

Hầu Nhân Bảo nhận soái kỳ

Đại quân chuẩn bị lên đường nam chinh

Thám mã cấp báo tình hình

Thái hậu cùng với vua Đinh rối bời

Lê Hoàn tính toán cả rồi

Ông đã có kế soán ngôi về mình

Kế hoạch lên rất tài tình

Phạm Cự Lượng giả dẫn binh ngăn thù

Lượng đi nhưng chỉ giả đò

Triều đình đang họp, Lượng vô thình lình

Lượng rằng quân Tống nam chinh

Vua còn nhỏ tuổi, sự tình chưa thông

Lê Hoàn thập đạo tướng quân

Là một công thần khai quốc tài ba

Nay, giặc xâm chiếm nước ta

Tôi muốn lệnh bà xuống chiếu nhường ngôi

Vì giang sơn vững bền thôi

Mong Thái hậu hiểu những lời cầu xin

Lượng kêu gọi hết thân binh

Họ đã đồng tình truất phế vua Đinh

Dương Vân Nga cũng làm thinh

Bởi bà vốn đã đồng tình từ lâu

Trước triều bà giả buồn rầu

Xót thương tiên đế những câu não nề

Quần thần im lặng lắng nghe

Không ai dám hé một lời nào ra

Cự Lượng ép Dương Vân Nga

Ông ấy buộc bà giao lại ngôi vua

Vì yêu Lê Hoàn từ xưa

Nên Dương thái hậu đã đưa binh quyền

Chính sự dàn xếp tạm yên

Lê Hoàn chính thức bước lên ngai vàng

Quân đội chỉnh đốn sửa sang

Cả nước chuẩn bị sẵn sàng chiến tranh

Lê Hoàn huy động quân nhanh

Phòng bị kinh thành nhiều lớp tinh vi

Niên hiệu được đổi tức thì

Thiên Phúc năm nhất triều Lê Đại Hành

Vua đi kinh lý ngoài thành

Thăm dò địa thế, điều hành việc quân

Lệnh tổng động viên toàn dân

Tuyển đinh để bổ sung quân triều đình

Thám mã chạy đến kinh thành

Báo cáo tình hình khẩn cấp biên cương

Vua Tống gửi chiến thư rằng

Ta đã chuẩn bị san bằng các ngươi

Khôn ngoan thì biết thức thời

Nếu như vâng lời ta sẽ tha cho

Đừng nên ngu muội hồ đồ

Quân ta sang đó các người tan xương

Vua về ngự ở triều đường

Điều binh, khiển tướng rồi ra sa trường

Cả nước đều rất khẩn trương

Vua làm chủ tướng tự mình thân chinh

Quân Tống di chuyển đại binh

Họ đã vượt những địa hình vào ta

Tuy nhiên chưa tiến được xa

Vua cho thám mã dò la tình hình

Nhiều ngày theo dõi quân tình

Vua quan sát kỹ quá trình hành quân

Quân ta bố trí dần dần

Ổn định tinh thần, tích trữ lương ăn

Khuông Việt đại sư viếng thăm

Sư rằng ta hãy đắp thành ven sông

Ta sẽ vừa thủ vừa công

Bởi vì quân Tống đông hơn quân mình

Bọn họ rất giỏi chiến chinh

Ta mới ổn định, triều đình còn non

Đối đầu một mất một còn

Quân mình rồi khó khăn hơn rất nhiều

Vua bắt đầu nghĩ đăm chiêu

Vua rằng ta cũng ít nhiều hiểu ra

Ý ngài cũng giống ý ta

Vậy ngài nhanh chóng giúp ta việc này

Địa đồ có ở ngay đây

Ngài xem thành ấy chỗ này được không

Trước mặt có hào là sông

Phía sau lắm những cánh đồng đầy lau

Khuông Việt ưng ý gật đầu

Sư rằng bệ hạ tài cao hơn người

Quân Tống chết ở đây thôi

Tôi sẽ huy động cho người làm ngay

Vua cười và bảo rất hay

Thế là Khuông Việt bắt tay dựng liền

Dân phu gánh đất ngày đêm

Chiến luỹ nhanh chóng cao lên mỗi ngày

Chỉ thời gian ngắn xong ngay

Vua biến thành này thành chỗ tập trung

Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng

Họ dẫn quân Tống đi đường Sông Thương

Lưu Trừng đi khác tuyến đường

Trừng đi về hướng cửa sông Bạch Đằng

Trần Khâm Tộ cũng tiến sang

Quân ta đóng cọc thành hàng trên sông

Tộ xua quân đến tấn công

Thế giặc rất mạnh, người đông hơn mình

Hai bên dàn trận giao tranh

Quân Tống càng đánh, quân mình càng lui

Quân ta đã bị đẩy lùi

Tuyến phòng thủ bị vỡ rồi rất nguy

Tôn Toàn Hưng vào biên thuỳ

Hưng đến Hoa Bộ tức thì dừng quân

Lê Hoàn chỉ huy đại quân

Hai bên đối trận nhiều ngày rất căng

Sỹ khí quân Tống đang hăng

Quân ta chưa dám ra ngăn chặn liền

Phạm Cự Lượng trình kế lên

Rằng ta bỏ liền Hoa Bộ đi thôi

Đại quân tạm rút về xuôi

Xạ Sơn đất ấy là nơi an toàn

Lượng nói đúng ý Lê Hoàn

Vua ra lệnh rút hoàn toàn đại quân

Ngựa voi di chuyển rần rần

Thuỷ quân lẳng lặng buồm giăng lui dần

Hầu Nhân Bảo đã nhanh chân

Sông Thương, Bảo dẫn thuỷ quân đánh vào

Sau vài trận đụng độ nhau

Quân Tống chọc thủng tuyến đầu của ta

Lê Hoàn đã kịp đi xa

Vua củng cố lại quân xa, đội hình

Trận địa gấp rút hoàn thành

Những cửa sông lớn thuỷ binh chực chờ

Quân ta đốn những cây to

Dựng hàng cọc gỗ để ngăn chiến thuyền

Quân Tống cấp tốc đánh liền

Tướng Hầu Nhân Bảo tiến lên đêm ngày

Lê Hoàn điều quân đón ngay

Sông Thương, quân Tống đã bày phục binh

Quân ta tuy thuộc địa hình

Nhưng lực lượng mỏng cho nên chết nhiều

Hai ngàn quân bị triệt tiêu

Chiến thuyền trăm chiếc không còn đường lui

Lê Hoàn cảm thấy không vui

Ông và tướng sỹ phải lùi về sau

Hầu Nhân Bảo thắng trận đầu

Bảo tiếp tục đuổi theo sau Lê Hoàn

Đến Bạch Đằng, Bảo dừng quân

Ông cho chặt gỗ dựng quân doanh liền

Giao Châu hành doanh là tên

Bảo chờ lực lượng thuỷ binh tiến vào

Tại doanh trại, Hầu Nhân Bảo

Cả ngày ngóng đợi đi vào đi ra

Tôn Toàn Hưng chưa chịu qua

Hưng ở Hoa Bộ rề rà ngại đi

Cả tháng không động tĩnh gì

Lưu Trừng không biết đang đi lối nào

Nhân Bảo suy nghĩ đau đầu

Quân ta tập kích đánh vào liên miên

Khiến cho quân Tống phát điên

Tướng Hầu Nhân Bảo than phiền nhiều hơn

Sau khi rút đến Xạ Sơn

Lê Hoàn củng cố đại quân dần dần

Vua về Bình Lỗ ém quân

Vua phái binh đến Tống quân trá hàng

Hầu Nhân Bảo quá chủ quan

Bảo nghĩ ta sợ nên hàng mà thôi

Bảo đã mệt mỏi lắm rồi

Cho nên cũng muốn nghỉ ngơi cho nhàn

Lê Hoàn dẫn đại quân sang

Quân Tống trong trại vội vàng xông ra

Hai bên đánh giáp lá cà

Voi chiến quân Việt như là thần binh

Hầu Nhân Bảo cố điều binh

Quân Tống liều mình đánh giết như điên

Quân ta lại rút ra liền

Nhân Bảo cho lính lên đường đuổi theo

Thuỷ quân Tống nương nước triều

Họ đi chầm chậm men theo sông Hồng

Ỷ vào quân số rất đông

Nhân Bảo cho lính dưới sông lên bờ

Thành Bình Lỗ, quân ta chờ

Quân Tống đánh trống hét hó tấn công

Tên bay vùn vụt trên đồng

Những chiếc nỏ lớn tấn công vào thành

Quân Tống muốn chiếm thành nhanh

Họ cho quân đánh cả đêm lẫn ngày

Quân ta chống trả luôn tay

Xác người chất đống trôi đầy trên sông

Thành quá vững, khó tấn công

Quân Tống đành vượt qua sông dựng đồn

Hầu Nhân Bảo rất lo buồn

Bảo chờ tiếp viện thêm luôn mấy ngày

Tình hình có vẻ rất gay

Giờ mà lùi lại không hay chút nào

Bảo quyết phải thắng trận sau

Quân Tống chuẩn bị bắt đầu sang sông

Mờ sáng họ đã qua sông

Ba vạn quân đến giữa đồng bày binh

Quân ta sử dụng nghi binh

Những đội quân nhỏ liều mình xông ra

Mới vài hiệp đã chạy xa

Khiến Hầu Nhân Bảo tỏ ra xem thường

Bảo cho quân đánh khẩn trương

Quân Tống leo tường vào thẳng bên trong

Thành Bình Lỗ bị bỏ không

Kho lương cả đống, quân nhu rất nhiều

Bảo nghĩ ta sợ Thiên triều

Quân đội tan rã đang tiêu từ từ

Ông ta không muốn chần chừ

Bảo chẳng nghi ngờ nên quyết đuổi theo

Đến nơi đường hẹp ngoằn ngoèo

Hai bên lau sậy ngập cao quá đầu

Nhân Bảo nghĩ phải lùi mau

Lỡ có mai phục đường nào chạy đây

Đang mải lo lắng đông tây

Tướng Phạm Cự Lượng đến ngay trước rồi

Lượng rằng mi hãy hàng thôi

Nếu không có muốn bỏ đời ở đây

Hầu Nhân Bảo chạy về ngay

Nhưng mà doanh trại quân ta chiếm rồi

Quân Tống lại chạy vượt đồi

Băng rừng cố gắng về nơi đất mình

Đến đâu cũng có phục binh

Tướng Hầu Nhân Bảo biết mình không xong

Bảo cố bố trí phản công

Nhiều lần đánh mạnh nhưng không có thành

Quân Tống bị đánh tan tành

Nhân Bảo bị chết giữa bầy loạn quân

Trần Khâm Tộ mất tinh thần

Tộ ở Tây Kết còn quân rất nhiều

Nhưng Tộ không dám đánh liều

Bởi vì ta đã bày nhiều phục binh

Khâm Tộ lẳng lặng lui binh

Đến đâu cũng bị phục binh ngáng đường

Khó khăn về tới biên cương

Quân sỹ đã bị tử thương rất nhiều

Lưu Trừng đang định buông neo

Hay tin Nhân Bảo bỏ thây sa trường

Đoàn thuyền quay lại thẳng đường

Quân Tống tháo chạy thảm thương vô cùng

Tin về đến Tôn Toàn Hưng

Hưng bỏ Hoa Bộ băng rừng chạy nhanh

Các cánh quân thua tan tành

Quân Tống về nước tái xanh mặt mày

Lẩy bẩy run hết chân tay

Quân ta truy kích thẳng tay diệt trừ

Lê Hoàn về đất Hoa Lư

Mừng công chiến thắng, nước nhà hoan ca

Tiền Lê ổn định sơn hà

Kể từ ngày ấy nước ta tráng cường

Bình yên một dải biên cương

Nước Đại Cồ Việt trên đường tiến lên.