CHIỀU ĐÔNG XỨ BẮC
(Duy Sắc)
.jpeg)
Gió mùa đông rét căm căm
Áo len không có, em nằm ổ rơm
Mẹ còn đi kiếm bát cơm
Đồng xa mưa lạnh, cái đơm thủng rồi
Chắc là lại bữa rau thôi
Khoai độn với ít sắn hôi qua ngày
Em cứ ngồi mút ngón tay
Thèm miếng thịt cóc những ngày mưa to
Suy dinh dưỡng, thân ốm o
Da xanh, mũi lõ thò lò, lấm lem
Bụng to, mắt toét kèm nhèm
Lơ láo nhìn ngó chờ xem mẹ về
Lăn qua lăn lại chán chê
Bà em đội cái nón mê ra đường
Mua vài đồng muối và tương
Nấu bát cháo đường lót dạ cho em
Ăn xong em lại thòm thèm
Vì giun đầy bụng nó thèm ăn thêm
Em ăn nhiều chỉ gầy thêm
Xương còi, thịt nó cứ mềm như chao
Mẹ vẫn đang ở chỗ nào
Thì ra đánh dậm dưới ao đầu làng
Định tìm ít tép về rang
Vài con cá diếc cho sang với người
Nhưng trời đâu chiều lòng người
Cái dậm cũng rách đành cười về không
Thế là quay lại bờ sông
Mò cua bắt rốc tốn công cả ngày
Đến chiều được một chít tay
Về nhà mệt quá, ngủ ngay một lèo
Tối đến, làng xóm eo sèo
Người ta ngủ hết, mẹ chèo thuyền nan
Mệt lắm mà chẳng hề than
Cố gắng tranh thủ nông nhàn kiếm thêm
Giăng lưới suốt cả một đêm
Nhưng mà chỉ thấy một đêm tối mù
Trăng soi ánh sáng tù mù
Ánh sáng đèn bão âm u lối về
Lòng vòng lui tới chán chê
Đến khi sáng bạch lại về bên con
Em nằm trong ổ cuộn tròn
Y như một chú chó con một mình
Muỗi cắn đầy khắp cả mình
Mùa đông xứ bắc rét kinh hãi người
Mẹ nhìn em nở nụ cười
Rằng nay mẹ thấy con tươi hơn nhiều
Con cố gắng ăn cho nhiều
Để mà lại sức , mẹ yêu con mà
Để tý mẹ đi chợ xa
Xem có thuốc lá mua về xổ giun
Rét quá, mẹ ngồi cứ run
Tay buộc mấy sợi giây thun luồn quần
Mẹ gánh theo một đôi quang
Một cái khăn choàng phủ kín đôi vai
Nhặt ba dây rốc rất dài
Chợ xa kiếm ít tiền xài mua rau
Đường làng lộc cộc tiếng trâu
Tiếng gà bắt đầu kênh kiệu với nhau
Mẹ ra đường cái đi mau
Phiên chợ bắt đầu từ sáng tinh mơ
Em ngủ dậy, mặt lơ ngơ
Bụng đói , lờ đờ đôi mắt thèm ăn
Bà cho một bát cháo trắng
Em cố ngồi ăn ngấu nghiến đến no
Vẻ mặt ảm đạm buồn so
Giun nhiều trong bụng khiến cho lả người
Lâu lâu, em nở nụ cười
Tay đuổi con ruồi lảng vảng xung quanh
Mẹ đi ra chợ rất nhanh
Ít tiền để dành mua thuốc cho em
Ông người Thái , da ngăm đen
Một đống thuốc lá cũng đen xì xì
Ông hỏi cháu bị bệnh gì
Liệu tôi có giúp được gì hay không
Mẹ bảo cháu bị bụng ỏng
Chân tay ốm yếu, gầy tong cả người
Ông người Thái mới vui cười
Chuyện này đơn giản mà thôi lo gì
Cô cứ tin thuốc tôi đi
Công hiệu tức thì sổ đủ loại giun
Mẹ nghe mà hết cả hồn
Nghĩ ông này giỡn hay sao thế này
Bác sỹ trên tỉnh bó tay
Mớ lá cây này giúp được hay sao
Chị cứ tin tôi đi nào
Uống thuốc này vào là cháu khỏi ngay
Mẹ vẫn nghi ngờ chuyện này
Mẹ đi tìm tiếp xem ai nữa nào
Một vòng quanh chợ ồn ào
Bụng đói cồn cào, mẹ cố mà đi
Tìm mãi cũng chẳng được gì
Mẹ bèn suy nghĩ mua liều một phen
Mẹ tìm lại ông Thái đen
Rằng bán tôi thử để xem thế nào
Một thang giá cả từng bao
Có đáng gì nào, chị cứ cầm đi
Ta gặp nhau được mấy khi
Một thang thuốc nhỏ chẳng gì tiền nong
Mẹ rằng sao được thế ông
Dù sao cũng phải trả công ông làm
Để tôi khỏi mang tiếng tham
Thôi vậy ông cầm dây rốc này đi
Xem như trao đổi chút đi
Chứ như thế thì tôi nhận không cam
Ông Thái vui vẻ cười vang
Cảm ơn bà chị mua hàng nhà tôi
Thuốc đây tôi gói sẵn rồi
Chị về dùng nồi mà sắc cho con
Một thang là bệnh chẳng còn
Chị cứ yên chí cho con uống liền
Mẹ cảm ơn xong đi liền
Về nhà mẹ bắc nước liền sắc ngay
Đó là một nắm lá cây
Màu sắc đen nháy có mùi rất gây
Mẹ đổ ba bát nước đầy
Sắc còn một bát con đầy cho em
Em bò ra , mặt lem nhem
Hai mắt kèm nhèm , tay cứ quơ quơ
Mẹ nhìn thấy thằng nhỏ khờ
Buồn đến đẫn đờ nước mắt ứa ra
Rằng con uống thuốc vào nha
Ngày mai khỏi bệnh mình ra hội đình
Nhiều cô múa hát rất xinh
Trên khắp làng mình trống hội kêu vang
Em uống bát thuốc vội vàng
Vì thuốc nó đắng, em oà khóc to
Mẹ rằng con chớ có lo
Thuốc đắng nhưng nó diệt giun con à
Nó sẽ xổ hết giun ra
Rồi đây con sẽ thật là vui tươi
Em nghe mẹ nói em cười
Xong em ngả người nằm xuống gối rơm
Cả ngày em uống nước cơm
Cái mặt ngơ ngác, chơm bơm cái đầu
Trải qua một đêm lo rầu
Sáng ra mẹ lại van cầu thần linh
Khi trời vừa rõ bình minh
Em đã giật mình thức dậy bò ra
Em bò ra trước hiên nhà
Bụng đau quằn quại, em la om sòm
Mẹ chạy đến chỗ em dòm
Thấy em chồm chỗm lò dò xung quanh
Mặt mày nhăn nhó tái xanh
Mẹ bế em đến bên thành cầu tiêu
Tự nhiên em xổ rất nhiều
Từng búi giun đũa xuôi chiều tuôn ra
Giun kim lúc nhúc theo ra
Những con sán mới thật là dài ghê
Mồ hôi em chảy dầm dề
Giun sán cứ thế xổ ra ào ào
Mẹ nhìn thấy vậy thở phào
Nghĩ mình đã có trời cao thương tình
Nhìn đống giun, mẹ phát kinh
Cả ngày hôm đó rùng mình sởn gai
Đến chiều, em xổ đợt hai
Bầy giun, sán lại chảy ra một nùi
Mặt em chuyển sắc tươi vui
Bắt đầu có những nụ cười hiện ra
Nửa đêm, em lại xổ ra
Một trận giun nữa thật là khiếp kinh
Hôm sau gà gáy bình minh
Em bò một mình ra cửa đòi ăn
Cái mặt đã không còn nhăn
Bụng giờ xẹp xuống thẳng băng gọn gàng
Giơ tay, em múa nhẹ nhàng
Đôi mắt ngời sáng trong chiều mùa đông
Mẹ đi vội vã ra đồng
Tranh thủ tìm ít cua đồng về ăn
Từ đó, em đã chịu ăn
Sức khoẻ cải thiện dần dần hẳn ra
Suy dinh dưỡng bị lùi xa
Còi xương và bệnh vàng da không còn
Cả nhà vang tiếng cười giòn
Em là một đứa trẻ con thích đùa
Mẹ khoán em ở cửa chùa
Nương nhờ thần thánh để xua ma tà
Đời nghèo mỗi lúc một xa
Hôm nay, em lớn thật là cao to
Nhớ khi bữa đói bữa no
Chiều đông xứ bắc co ro trăm đường.
(Nguyễn Duy Sắc 2001)
